Bewijskracht authentieke akte voor modaliteiten van de verkoop

© CASSIER & VAN MALDEGHEM - klik voor meer info of voeg ons toe op linkedin

Volledig bewijs in de akte

De notariële akte levert volgens de principes van het burgerlijk wetboek het volledig bewijs op van de overeenkomst die tussen partijen is aangegaan.

De notariële akte is immers een authentieke akte die "in de wettelijke vorm is verleden voor openbare ambtenaren die daartoe bevoegd zijn ter plaatse waar zij is opgemaakt" (art. 1317 BW).

Daarmee lijkt de kous niet af volgens sommige rechtspraak.

Bijzondere bewijskracht

De bijzondere bewijskracht van een authentieke akte staat niet ter discussie.

Art. 1320 BW stipuleert:

De akte, zij het een authentieke of een onderhandse, levert tussen partijen bewijs op, zelfs van hetgeen daarin slechts bij wijze van vermelding wordt uitgedrukt, mits de vermelding rechtstreeks verband houdt met de beschikking. Vermeldingen buiten verband met de beschikking kunnen alleen dienen tot begin van bewijs.

De notariële akte staat daarmee samen met de onderhandse akte boven elk ander bewijsmiddel in de piramide.

Problemen ontstaan vooral wanneer er een tegenstrijdigheid blijkt uit verschillende akten.

Wanneer verschillende akten elkaar tegenspreken, of zelfs wanneer getwijfeld kan worden aan het doel dat partijen voor ogen hadden wanneer zij een bepaalde passage in de akte opnamen, biedt de interpretatie van de akte een uitweg.

Een frapante toepassing vinden we in een arrest van het Hof van Beroep te Bergen.

De notariële verkoopakte van een onroerend goed stipuleerde dat de eigendom pas overging op datum van het verlijden van deze notariële akte. De kopers bewoonden het goed echter reeds sinds het ondertekenen van de compromis. De verkopers vonden er niet beter op dan een woonstvergoeding te vorderen voor de periode dat de kopers sedert de compromis de woning hadden betrokken en de datum van het ondertekenen van de notariële akte.

Kan niet zegt het Hof. De bijzondere bewijskracht van een authentieke akte geldt weliswaar, maar enkel voor de vaststellingen die de notaris zelf kon doen binnen de grenzen van zijn ambt.

Om de correcte datum van de eigendomsovergang te bepalen kan de rechter zich richten op de werkelijke bedoeling van de partijen. Het Hof besluit vervolgens dat het duidelijk is dat de partijen de bedoeling hadden om het eigendomsrecht reeds van bij het afsluiten van de compromis te laten toekomen aan de kopers. Dit leidt het Hof af uit het feit dat de clausule in de authentieke akte een standaardclausule is die bij de leek geen bijzondere aandacht zal trekken, zeker wanneer er niet uitdrukkelijk sprake is van een woonstvergoeding. Bijkomend detail was dat de verkopers hun vordering tot het bekomen van een woonstvergoeding pas hadden ingesteld na meer dan drie jaar sinds het verlijden van de notariële akte.

De werkelijke bedoeling van de partijen

Ook het Hof van Cassatie stelt zich soepel op bij de interpretatie van een akte.

In een arrest van 22 april 2010 oordeelde het Hof dat de rechter zich mag baseren op de werkelijke bedoeling van de partijen, veeleer dan zich aan de strikte bewoording van een bepaalde akte te houden. De rechter mag daartoe ook andere overeenkomsten betrekken om de werkelijke bedoeling van de partijen te achterhalen.

"(De appelrechters) verwijzen verder naar de kredietopeningsovereenkomst en de erin opgenomen vermelding volgens dewelke de eiser ten voordele van de bank de rechten zal overdragen die voortvloeien uit het ASLK Fund Plan Europe dat hij op zijn hoofd bij de ASLK verzekeringen had.

(De appelrechters) oordelen ten slotte dat het hof niet gebonden is door de bewoordingen waarmee de partijen de zekerheidsstelling omschreven en dat de strekking van de verklaring van de eiser waarin hij de overdracht van begunstiging vraagt, geen twijfel laat dat zijn verklaring strekte tot de overdracht van de rechten uit de polissen ASLK Fund Plan.

De appelrechters geven aldus te kennen dat zij bij de uitlegging van de overeenkomst tussen de partijen  eerder steunen op de gemeenschappelijke bedoeling van de contracterende partijen, veeleer dan zich aan de letterlijke zin van de woorden te houden.

In het licht van de bedoeling van de partijen konden de appelrechters, zonder miskenning van de bewijskracht van de bijvoegsels bij de polissen ASLK Fund Plan, oordelen dat de eiser het recht om de overeenkomsten af te kopen heeft overgedragen aan de verweerster."

De interpretatie van een akte is dus geen evidente zaak (meer). Wat duidelijk blijkt uit de bewoordingen hoeft daarom niet steeds gevolgd te worden wanneer er andere elementen zijn die twijfel oproepen en ruimte laten voor een andere interpretatie.

Dit mag uiteraard geen vrijgeleide zijn om elke akte in vraag te stellen. Pas wanneer redelijkerwijze een andere bedoeling blijkt, zal de rechter de inhoud van de akte kunnen aanvullen. 

Hieruit bleek evenwel nogmaals het belang om aandacht te besteden aan de bepalingen van alle overeenkomsten die samenhangen met de notariële akte.

MEER INFO?

Contactformulier

Consultatie na afspraak

De inhoud van deze website is louter informatief, en kan niet aanzien worden als het verlenen van juridisch advies, noch kunnen hieraan rechten ontleend worden. De auteurs aanvaarden hieromtrent geen enkele aansprakelijkheid.

Zoeken



Cassier &
Van Maldeghem

Kantoor Gent
Brugsevaart 31
9030 Gent

+32 (0)9 349 61 23


Kantoor Antwerpen
Brusselstraat 51
2018 Antwerpen

+32 (0)3 369 12 72


kantoor@cvm-advocaten.be